|
FOLKLORİK DEĞERLER (GİYİM KUŞAM)
Kırıkkale
insanının giyim kuşamı, gelenekselliğini yörelere göre kısmen sürdürmektedir.
Kadınlarda
: Ayakta papuç, işlemeli,
yün örgülü çorap, üç etek çembere, başta yemeni ve üstünde de fes
veya başlık dikkati çeker. Bazı yörelerimizde üç eteğin yerini çok
renkli şalvar almaktadır.
Kimi
yörelerimizde de renkli poşu, oyalı yazma, sırmalı dolamalar, önü altın
sırmalı kofiler, çene ve boyun bağları, baştan iki yana sallıntılı kırmızı,
yeşil, mavi ziliflik kadın başına güzellik veren süslerdir. Sırtta bürümcük
işlik, üstüne şetarı yelek giyilir. Bele ibrişim ya da şal kuşak da süslü
giyimi tamamlayan ögelerdir. Varlıklı
olanlar bellerine gümüş şavatlı, kabartma tokalı kemer takarlar.
Genellikle ipek alaca önlük ya da üç etek giyilir. Ayaklarda tiftikten örülmüş
çorap, tongurdaklı kundura ya da altı yumuşak papuçlar vardır.
Erkeklerde
:
Kinot
pantalon, sivri burun ayakkabı, yelek, yakasız işlik (gömlek) ve ceket
giyilir.
Ne
var ki gerek kadın ve gerek erkeklere özgü ve geleneksel giysiler her geçen
gün kaybolmakta ve yerini çağımızın getirdiği çağdaş ve daha basit
giysiler almaktadır.
KIRIKKALE HALK OYUNLARI
Kırıkkale, halk
oyunları yönünden komşu Ankara, Kırşehir, Çorum illeriyle benzerlik gösterir.
Halaylar, kaşıklı oyunlar yaygındır. Zeybek bilinmez. Karakeçili ilçesinde
halay olarak ; Köprüden Geçti Gelin, Oy Pambığım, Pambığım (Bugün Ayın Işığı),
Üç Ayak, Yeldirme, Kaşıklı Oyun olarak da Konyalı, Gel, Gel, Süpürgesi
Goruhdan, Ay Doğar Bedir Allap meşhurdur. (ÖZÇELİK 1995; 186-191, yılmaz 1996;
239-240). Ateş etrafında geceleri oynanan Sinsin, bu ilde de yaygındır. Cirit
ve Tura oyunları da davul-zurna eşliğinde oynanır.
a- Halay
Kırıkkale yöresinin hakim oyunu
halaydır. Halay çekilirken halay türküsü değişik türlerde olabilir. Bir halayın
başından sonuna kadar tamamlanması süreye bağlı değildir. Bir saat bile sürdüğü
olur. Düğün, şenlik gibi günlerde çekilir. Bu halaylar, kadınlarca da zılgıt ile
süslenerek ayrı bir ahenk kazanır.
Halay davul-zurna eşliğinde
ağırlama, ikileme, üçleme şeklinde üç aşamada çekilmektedir. Keskin yöresi
halayları daha çok ayak ve bel hareketlerine dayanır. Ağır fakat gösterişlidir.
Yahşihan, Karakeçili ve Delice halaylarında ise Keskin yöresine göre bazı
farklılıklar gözükür. Bu nedenle yörede Keskin halayı daha yaygındır.
b- Sinsin
Sinsin köy meydanlarında yakılan
ateş üzerinde atlama oyunudur.
Köy meydanında bir ateş
yakılır, ateşin etrafını köy halkı sarar. Delikanlılar kendi aralarında
gruplar oluşturur, bu ateşin üzerinden atlarlar. Her defasında ateşin
yüksekliği artırılır. Oyuncuların ateşin yüksekliğinden cesaretleri
kırılıncaya kadar oyun devam eder.
Gruplardan biri pes edince
diğer grup galip ilan edilerek ödüllendirilir.
Sinsin oyunu tehlikeli ,
tehlikeli olduğu kadar da, cesaret geliştirici bir oyundur.
c- Cirit
Geleneksel bir Türk oyunudur.
Bölgemizde bahar, yaz mevsimlerinde ve düğünlerde oynanırdı. Yetiştirilen iyi
cins atlar iki gruba ayrılır. Oyuncular ellerine bir metre uzunluğunda
onar adet cirit alıp atlara binerler. Gruplar arasındaki mesafe 50 m.
kadardır.
Gruplar karşı karşıya
gelerek eşleşirler. Oyunculardan herhangi birisi rakibi üzerine at koşturup,
uygun bir mesafeden ciritini atar. Rakip oyuncu, kendisine atılan bu ciritten
atın sağına veya soluna eğilmek suretiyle sakınır. Cirit rakibe değmiş ise
oyuncu oyundan çıkar, eğer değmemiş ise ciriti atıp kaçan oyuncuyu, cirit
atılan oyuncu atı ile takip ederek ciritini fırlatır, eğer değerse oyuncu
çıkar, eğer değmemiş ise yerlerine geçerler, sıra diğer oyunculara gelir.
Böylelikle oyunda tek kişi kalıncaya veya gruplardan birisi tüm
oyuncularını kaybedinceye kadar oyun devam eder. Galip gelenler köy halkı
tarafından ödüllendirilir.
d- Semah
Semah Hasandede, Haydar Sultan,
Koçubaba ve Hamzalı kasabalarında yaygındır. Bağlama ve keman çalgılarıyla
nefesler, deyişler, demeler söylenir, semah dönülür.
Güncelleme/2008
|